Rood oog

De mogelijke oorzaken van een rood oog zijn divers. Een rood oog treedt vooral op door een infectie, allergie of een trauma (fysisch of chemisch), maar kan ook optreden bij auto-immuunaandoeningen.

De manifestaties kunnen worden onderverdeeld in: (blefaro)conjunctivitis, (epi)scleritis, keratitis, iridocyclitis, subconjunctivale bloeding, acuut glaucoom en roodheid als gevolg van een trauma.

Conjunctivitis is een ontsteking van het bindvlies van het oog die meestal binnen een week spontaan geneest en waarbij zelden complicaties optreden. Conjunctivitis kan gepaard gaan met ontsteking van de oogleden (blefaroconjunctivitis) of van de cornea (keratoconjunctivitis). Wanneer centrale cornealaesies ontstaan, dan kunnen visusstoornissen optreden.

Infectieuze conjunctivitis wordt in de meeste gevallen veroorzaakt door een virus of een bacterie. In het meeste eerstelijnsonderzoek werd bij minder dan de helft van de cliënten een bacteriële verwekker aangetoond. Op basis van het type afscheiding kan niet met zekerheid onderscheid worden gemaakt tussen een bacteriële en een virale conjunctivitis. De combinatie van een drietal kenmerken (dichtgeplakte oogleden bij het wakker worden, het ontbreken van jeuk en het ontbreken van eerdere episoden van conjunctivitis in de voorgeschiedenis) maakt een bacteriële oorzaak waarschijnlijk.

De ontsteking begint doorgaans in één oog, maar in veel gevallen is enkele dagen later ook het andere oog ontstoken.

Bacteriële conjunctivitis  wordt bij volwassenen voornamelijk veroorzaakt door streptokokken (52%), Haemophilus influenzae (16%) en Staphylococcus aureus en Staphylococcus epidermidis (samen 24%). Andere gramnegatieve staven zoals Moraxella- en Acinetobacter-species zijn in minder dan 5% de veroorzaker van een bacteriële conjunctivitis.

Virale conjunctivitis wordt meestal veroorzaakt door een adenovirus.De klachten verergeren in vier tot zeven dagen en verdwijnen meestal binnen tien dagen spontaan. De ernst en de duur van de klachten kunnen sterk variëren. Een adenovirusinfectie gaat nogal eens gepaard met verkoudheid, keelklachten en preauriculaire lymfadenopathie. De infectie is zeer besmettelijk en veroorzaakt (kerato)conjunctivitis, die vaak in epidemietjes bij kinderen voorkomt. Door een adenovirusinfectie kunnen subepitheliale cornea-infiltraten ontstaan die kunnen leiden tot langdurige irritatie en visusdaling.

Keratitis/keratoconjunctivitis . Het herpes-simplex-virus kan een (visusbedreigende) keratitis veroorzaken. Bij late en inadequate behandeling kan de infectie leiden tot een sterke vermindering van het gezichtsvermogen van het aangedane oog.

Keratoconjunctivitis sicca is een beschadiging van de conjunctiva en (vaak ook) van de cornea, die voorkomt bij droge ogen. Het beeld gaat gepaard met een verhoogd risico op ooginfecties. Deze chronische aandoening wordt vooral gezien bij ouderen en is meestal het gevolg van leeftijdsgebonden involutie van de traanklier, resulterend in een verminderde traanproductie. Soms is de traanklierdisfunctie onderdeel van een auto-immuunaandoening zoals de ziekte van Sjögren (die wordt gekenmerkt door droge mond en droge ogen), reumatoïde artritis, de ziekte van Besnier-Boeck of SLE. Veranderingen in de traanfilm kunnen ook optreden bij het dragen van contactlenzen, bij chronische blefaritis en bij het gebruik van diverse medicamenten, waardoor vooral in een droge omgeving geïrriteerde ogen kunnen ontstaan.

Allergische conjunctivitis is een allergische reactie op omgevingsallergenen, zoals pollen, en/of op binnenhuisallergenen, zoals huisstofmijt en katten- of hondenhaar. De klachten kunnen intermitterend optreden of vrijwel continu aanwezig zijn en kunnen sterk variëren in intensiteit. Doorgaans treden de verschijnselen dubbelzijdig op, maar niet altijd symmetrisch.

Iridocyclitis is een ontsteking van de iris en het corpus ciliare. Onbehandeld kan een iridocyclitis leiden tot verklevingen van de achterkant van de iris met de lens, waardoor de pupil kan vervormen en de circulatie van het kamerwater kan stagneren, wat kan leiden tot secundair glaucoom. Bij een chronische iridocyclitis en na langdurige toediening van corticosteroïden kan ook cataractvorming optreden. Een iridocyclitis treedt relatief frequent op bij mensen met een reumatologische aandoening (in het bijzonder de HLA-B27-gerelateerde syndromen), infecties (zoals lues, de ziekte van Lyme en tuberculose) en andere inflammatoire aandoeningen (zoals de ziekte van Besnier-Boeck, de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa).

Acuut nauwekamerhoekglaucoom ontstaat door een acute verhoging van de oogboldruk en is doorgaans éénzijdig. Een ondiepe voorste oogkamer, zoals het geval is bij hypermetropie, is een predisponerende factor. Zonder behandeling kan acuut glaucoom binnen enkele uren leiden tot atrofie van de nervus opticus en totaal verlies van het gezichtsvermogen van het getroffen oog.

Etsing ontstaat door inwerking van een chemische stof op de cornea en conjunctiva . Etsing door zeep, haarspray en chloorwater komt het meest voor; de stoffen veroorzaken een lichte oogirritatie en enige roodheid. Etsing door zuur, kalk en met name door loog kan blijvende schade veroorzaken, zoals corneatroebelingen, corneaperforatie en ooglidverkleving.

Sluiten

Roodheid van het oog wordt veroorzaakt door aandoeningen van de conjunctiva, de sclera en het voorste oogcompartiment. Bij roodheid van één of beide ogen is de diagnose in de regel te stellen op basis van anamnese en inspectie. Het is van belang dat onderscheid gemaakt wordt tussen visusbedreigende aandoeningen (vooral keratitis, iridocyclitis en acuut glaucoom) en onschuldige aandoeningen (zoals conjunctivitis, subconjunctivale bloeding en episcleritis), en ernstige van niet ernstige oogletsels. Alarmsymptomen: pijn, daling gezichtsvermogen, lichtschuwheid.

  • acute visusdaling
  • rood of zeer pijnlijk oog, met misselijkheid en braken, acuut glaucoom
  • ernstig oogletsel (stomp trauma of doorboord)
  • loog, kalk of zuur in het oog
  • gebruik antistolling (Acenocoumarol, Marcoumar)
  • vreemde voorwerpen in het oog
  • rood en pijnlijk oog
  • acuut ontstaan dubbelzien
  • lichtflitsen
  • oogontsteking langer dan 3 dagen zonder verbetering
  • oogvliesontsteking met hevig pussende afscheiding

Vragen

  1. Alarmsymptomen: pijn, daling gezichtsvermogen, lichtschuwheid?
  2. Is er sprake van oogtrauma + toedracht?
  3. Heeft cliënt klachten aan één of beide ogen?
  4. Heeft cliënt pijn aan het oog (misselijk, braken, hoofdpijn)?
  5. Heeft cliënt visusklachten (dubbelzien, lichtflitsen)?
  6. Duur en beloop van de klachten (intermitterend/persisterend)?
  7. Is er sprake van afscheiding uit het oog? Dichtgeplakt zitten van de ogen (’s morgens)?
  8. Gebruikt cliënt cosmetica en/of contactlenzen (onderhoud)?
  9. Is er recent contact met personen met een rood oog?
  10. Heeft cliënt recente bovenste luchtweginfectie gehad?
  11. Heeft cliënt een gevoel van branderigheid?
  12. Heeft cliënt een eerdere episode van conjunctivitis gehad?
  13. Heeft cliënt jeuk?
  14. Wat is de medische voorgeschiedenis en comorbiditeit? (oogheelkundige voorgeschiedenis; recente laserbehandeling of oogoperatie)
  15. Welke medicijnen gebruikt cliënt? (bloedverdunners)

Advies

Bij infectie

  1. Reinig oog met gekookt water.
  2. Voorkom irritatie (contactlenzen, make-up).
  3. Overleg arts voor oogzalf.

Bij subconjunctivaal hematoom

  1. Wordt vanzelf opgeruimd door lichaam.
  2. Vermijd persen en hoestbuien.

Bij etsing

  1. Direct spoelen met gekookt water of kraanwater 10-20 minuten.
  2. Overleg arts.

Achtergrondinformatie

© 2020 Archipel Zorggroep (Verpleegkundige Triage) - Forever happy online with a GraagGoedOnline.nl cloud website or webshop - Sitemap