Braken

Braken
Braken is het uitdrijven van de maaginhoud, door een krachtig en gecoördineerd samentrekken van de spieren van de buikwand en het diafragma. Het eigenlijke braken wordt meestal vooraf gegaan door misselijkheid en kokhalzen. Braken is een frequent en atypisch symptoom en het komt bij veel verschillende aandoeningen voor, zowel bij ernstige als meer banale aandoeningen. De aanwezigheid van andere symptomen (o.a. koorts, diarree, pijn, afwezigheid van stoelgang of flatus, algemeen ziektegevoel, duizeligheid, neurologische symptomen) is belangrijk om de ernst van het braken in te schatten. Overgeven is vaak het gevolg van een infectie van maag of darmen. Vaak gaat het gepaard met diarree. Oorzaak is meestal een virus, soms een bacterie. De besmettingsbron kan iemand uit de omgeving zijn, besmet water of bedorven voedsel. Meestal vermindert het braken na een dag vanzelf. Houdt er rekening mee dat medicijnen bij braken minder goed kunnen werken (anti-epileptica, antibiotica) of dat er helemaal geen opname is.

Gastro-intestinale oorzaken

  • Obstructie van de pylorus ( ulcus, tumor)
  • Mechanische obstructie dunne darm of colon (b.v. tumoren, ingeklemde hernia)
  • Motiliteitsstoornissen (b.v. gastroparese, pseudo-obstructie)
  • Infecties (b.v. gastro-enteritis, hepatitis, voedselintoxicatie)
  • Intraperitoneale pathologie (b.v. pancreatitis, appendicitis)

Neurologische oorzaken

  • Migraine
  • Verhoogde Intracraniële druk
  • Meningitis
  • Ontsteking evenwichtsorgaan

Heftige pijnen

  • Myocardinfarct
  • Koliekpijn

Metabole aandoeningen

  • Ziekte van Addison (bijnierschorsinsufficiëntie)
  • Metabole acidose (te lage ph van het bloed)
  • Nierinsufficientie
  • Intoxicaties

Medicatie

  • Chemotherapie voor maligne aandoeningen
  • Digitalis
  • Opiaten
  • Antibiotica

Psychische oorzaken

  • Psychogeen braken
  • Eetstoornissen

Sluiten

Braken is het uitdrijven van de maaginhoud door een krachtig en gecoördineerd samentrekken van de spieren van de buikwand en het diafragma. Meestal voorafgegaan door misselijkheid en kokhalzen. De aan- of afwezigheid van andere symptomen (b.v. koorts, diarree, pijn, peristaltiek, neurologische symptomen) is belangrijk om de ernst van het braken in te schatten.

  • bewustzijnsverlies
  • pijn op de borst
  • bloed braken
  • aanhoudend braken ondanks eenmalige toediening anti-emetica
  • bij projectiel braken
  • suf of dehydratie
  • optreden van deze klachten bij meerdere cliënten tegelijkertijd
  • diabetes mellitus
  • aanhoudende klachten van misselijkheid/braken
  • medicatie
  • algeheel ziek zijn

Vragen

  1. Hoe lang en hoe vaak braakt cliënt?
  2. Wat is de bloeddruk, pols en temperatuur?
  3. Is cliënt bij bewustzijn/aanspreekbaar?
  4. Heeft cliënt diarree?
  5. Wanneer heeft cliënt voor het laatst geplast?
  6. Wat heeft cliënt gegeten en/of gedronken?
  7. Is er sprake van alcohol- drugsgebruik?
  8. Hoe ziet het braaksel eruit? (voedselresten, helder vocht, gal, bloed, darminhoud)
  9. Heeft cliënt andere klachten? (buikpijn, pijn op de borst, duizelig, hoofdpijn)
  10. Is het braken begonnen na een trauma?
  11. Zijn er meerdere cliënten met deze klachten?
  12. Gebruikt cliënt medicijnen?
  13. Wat is de medische voorgeschiedenis en co-morbiditeit?

Advies

  1. Laat cliënt vaak (elke 5-10 minuten) kleine slokjes water drinken.
  2. Vocht- en voedingslijst aanleggen.
  3. Bij brakende cliënten die antidiabetica en/of anti-epileptica en/of lithium gebruiken dus medicatie waarbij werkzaamheid sterk afhankelijk is van spiegels in het bloed, dient de medicatie beoordeeld te worden. Tevens moet bij diabeten glucosemetingen afgesproken worden.
  4. Bij klachten van misselijkheid en braken zonder obstipatie of maagdarmbloeding of verdenking perforatie: éénmalig Primperan (Metoclopramide) zetpil 10 mg of domperidon zetpil 60 mg geven door VPK⁴.
  5. Indien meerdere cliënten deze klachten hebben laten uitzoeken wat zij gegeten hebben.
  6. Klachten bij meerdere cliënten; hygiënemaatregelen afspreken (zie diarree).

Achtergrondinformatie

© 2020 Archipel Zorggroep (Verpleegkundige Triage) - Forever happy online with a GraagGoedOnline.nl cloud website or webshop - Sitemap